Vwo Engels eindexamen
over buitenaardse aanwezigheid:
De ontvoering van ons gezond verstand



Onze toekomstige wetenschappers worden via ons onderwijssysteem gekneed, voorbewerkt en effectief ge´ndoctrineerd. Het eindexamen Engels dat gisteren landelijk door vwo-leerlingen werd gemaakt, bevatte een tekst met de titel: De ontvoering van het gezonde verstand (Common sense abducted).

Jawel, een tekst over buitenaardse aanwezigheid op aarde. Hier volgt een (deels samenvattende) vertaling van deze boekrecensie uit de Sunday Telegraph.

De ontvoering van het gezond verstand

Recensie door Noel Malcolm van het boek
Buitenaardsen: waarom ze hier zijn van Bryan Appleyard

De tekst opent met een beschrijving van een boodschap die in 1974 vanuit de aarde is gestuurd naar M13, een sterrenstelsel dat mogelijk leven herbergt.
De boodschap bevat een tekening van een menselijke vorm, details over DNA en eindigt met de groet "Hi!". Appleyard wijst erop dat de boodschap, die al 30 jaar onderweg is, nog 25.070 jaren te gaan heeft; we kunnen een antwoord verwachten in het jaar 52.174, "als ze meteen antwoord geven." Hij noemt dit initiatief "even serieus als absurd". Noel Malcolm geeft dan het volgende commentaar:

"De meest redelijke positie die men aan kan nemen over de kwestie van buitenaardse aanwezigheid is, dat het heel goed mogelijk is dat dergelijk leven ergens bestaat, maar dat het erg onwaarschijnlijk is dat mensen het ooit tegen zullen komen. Deze zaak zou daarom de randgebieden van onze verbeelding moeten bewonen. Toch vertelt onze moderne culturele geschiedenis een heel ander verhaal: buitenaardsen bewonen zoveel romans, films en tv-programma's dat ons verbeeldingsvermogen er sterk door geraakt wordt."

"De titel en ondertitel van Bryan Appleyard's nieuwe boek, Buitenaardsen: waarom ze hier zijn kan het best worden beschreven als plagerig. Want Appleyard is een gerespecteerd journalist en commentator die zeker niet beweert dat de buitenaardsen zijn geland. Met hier bedoelt hij: hier in onze mentale belevingswereld, in onze populaire cultuur. Maar het feit dat veel mensen geloven dat buitenaardsen letterlijk aanwezig zijn (in elk geval zo dichtbij, dat ze van tijd tot tijd mensen te grazen kunnen nemen), is natuurlijk ook deel van onze cultuur. Dat maakt buitenaardsen anders dan de Orcs en elven van Tolkien, die ook in de menselijke verbeelding bestaan, maar waarvan niemand claimt ze echt te hebben ontmoet."

"Sommige ooggetuigen zijn weinig overtuigend. George Adamski bijvoorbeeld, schrijver van de klassieke tekst Vliegende schotels zijn geland, ontmoette in 1952 Orthon, een langharige jongeman van Venus, in de Californische woestijn. Adamski wist dat hij met een buitenaards wezen te maken had omdat die 'roodbruine schoenen' droeg en zijn broek niet leek op die van hem..."

"Volgens Appleyard zijn er drie manieren om te praten over ervaringen met buitenaardsen. Ten eerste is daar de categorie van de schroefjes en moertjes: buitenaardsen als letterlijke beschrijvingen van fysieke werkelijkheid. Ten tweede kan men buitenaardsen wel als werkelijk bestaand opvatten, maar niet in fysieke zin: ze leven als andere wezens voorbij de dimensies die wij kennen - zoals engelen. De derde benadering is psychosociaal: aliens zijn een illusie, maar er kan worden gezocht naar een verklaring voor het bestaan van deze illusie in de aard van de mens."

"In de beste delen van het boek kiest Appleyard deze psychosociale benaderingswijze, en geeft hij verschillende verklaringen. Recent onderzoek heeft aangetoond dat deze illusies hun oorsprong vinden in onze hersenen en zenuwstelsel; hij laat zien dat we bijzonder skeptisch moeten zijn als het gaat om zogenaamde 'herinneringen aan ontvoeringen' die onder hypnose naar boven worden gehaald. Zijn verslag van de culturele oorsprong van de moderne ufologie en ET-manie is de moeite waard en wordt versterkt door zijn gedetailleerde kennis van science fiction."

Noel Malcolm eindigt met de kritiek dat Appleyard probeert aan te tonen, dat de grens tussen de drie benaderingswijzen niet zo scherp is als we denken, omdat uiteindelijk 'alles zich in ons hoofd afspeelt'. Een halfzachte conclusie, vindt Malcolm. Appleyard haalt ook informatie van websites van mensen die beweren buitenaardsen te hebben ontmoet, en zo worden ook zijn feiten halfzacht en warrig. Hij beschrijft een aantal verdwijningen die hij als serieuze feiten behandelt. En daarmee verspeelt hij wat Malcolm betreft al zijn geloofwaardigheid...

Intelligente conclusie

Als je een slimme vwo-leerling bent, dan wil je natuurlijk niet tot de grote domme massa behoren die het bestaan van buitenaardsen serieus neemt.
Als populair cultureel verschijnsel mag je buitenaardsen wel bestuderen en zelfs wel interessant vinden... maar daar houdt het dan ook mee op.
Je laat je gezonde verstand toch niet ontvoeren?


29 mei 2010



De moderne psychologie: hulpje van het duister

Home